Skip to content

OSI Referans Modeli

Haberleşme ağları karmaşık bir yapıya sahiptir. Ortamın fiziksel olarak yaratılması, bu ortam üzerinde veri aktarımı için gerekli kodlamanın yapılması, paketlerin oluşturulması, paketlerin varış noktasına yönlendirilmesi, veri aktarımı sırasında oluşan tıkanıklıkların giderilmesi, ağdaki bir hattın ya da birimin bozulması durumunda alternatif yolların bulunması, paketlerin birleştirilmesi, hataların farkedilmesi/düzeltilmesi, verinin bir uygulama protokolü aracılığı ile kullanıcıya sunulması …. gibi pek çok karmaşık işlemin yapılması gerekir. Bunların hepsi haberleşme donanımı üzerinde çalışan haberleşme yazılım programları ile gerçeklenir. Bu işlemleri bir düzen içinde gerçeklemek için ISO (International Standards Organization) tarafından OSI (Open Systems Interface) Referans Modeli önerilmiştir.   OSI referans modeli yedi katmandan oluşmuştur. Her katmanda, aktarılan veri farklı bir isim alır 7.Uygulama Katmanı (Application Layer) 6.Sunum Katmanı  (Presentation Layer) 5.Oturum Katmanı   (Session Layer) 4.Ulaşım Katmanı    (Transport Layer) 3. Ağ Katmanı          (Network Layer) 2.Veri bağı Katmanı   (Data Link Layer) 1.Fiziksel Katman      (Physical Layer)     Bu katmanların görevi aşağıdaki gibidir. 1 Fiziksel Katman: KABLOLAR,ELEKTİRK,KABİN Verinin fiziksel (bakır tel, optic lif, hava…) ortamda taşınması için gerekli yapıyı, kodlamayı oluşturur. Bu katman için veri bir bit katarı (dizisi) demektir. Ortamda kullanılacak kablo standartları, gerilim seviyeleri, işaret şekilleri, işaret hızları, örnekleme hızı, bit süresi bu katmanın bilgisindedir. Hat üzerinden aktarılacak 0/1’lerin fiziksel olarak ne şekilde ifade edileceği bu katmanın görevidir. Taşıma ortamına göre kullanılacak yöntemler de değişim gösterir. 2 Veri Bağı Katmanı: MAC ADRES Bu katmanda hat kavramı oluşmaya başlar. Katmanın amacı verinin bir noktadan bir sonraki noktaya ulaştırılmasıdır. Bu katmanda veri çerçeve adı verilen bloklara bölünür. Hat üzerinden aktarım sırasında oluşan hataların sezilmesi bu katmanın görevidir. Hattın iki ucundaki birimin aynı hızlarda çalışmasını ayarlamak da bu katmanın görevidir. İletim ortamına erişim bu katman tarafından organize edilir. 3 Ağ Katmanı: ARP,İP,RIP,ICMP Bu katmanda taşınan veri paket adını alır. Verinin kaynaktan varışa ulaşması için takip edeceği yolun bulunması bu katmanın görevidir. Veri aktarımı sırasında bazı düğümler (yönlendiriciler) üzerinde tıkanıklıklar olabilir. Bunların sezilmesi ve gerekli önlemlerin alınması da ağ katmanının görevidir. Bunları servis kalitesini (Quality of Service, QoS) arttırıcı görevler olarak da adlandırabiliriz. Heterojen altağların bulunduğu bir ortamda, altağlardan geçiş sırasında adresleme, paket boyu farklılığı gibi problemler bu katmanda çözülür. 4 Ulaşım Katmanı: TCP,UDP,NETBİU Bu katman, kaynak tarafında, oturum katmanından aldığı veriyi paketlere böler. Varış tarafında ise gelen paketleri birleştirerek oturum katmanına iletir. Bölünen verinin numaralandırılması ve varış noktasında karışmış paketlerin tekrar sıralanması, yolda veri üzerinde oluşmuş hatalarla ilgili işlemlerin yapılması bu katmanın görevidir. Ulaşım katmanı uçtan-uca çalışır. Bu da kaynak ve varış düğümlerinde etkinlik göstermesi anlamına gelmektedir 5 Oturum Katmanı: NETBIOS,SQL Bu katman yardımı ile farklı bilgisayarlardaki kullanıcılar arasında oturumlar kurulması sağlanır. Bu işlem oturumların kurulmasını, yönetilmesini ve bitirilmesini içerir. İletişimin kopması durumunda oturumun devam etmasi için eşzamanlama (synchronization) bilgileri tutulur. Oturumlara farklı kalitede servisler de sunabilir. 6 Sunuş Katmanı: SMB,JPEG,GIF Bu katmanda iletilecek verinin yapısı belirtilir. İletilecek veri karakter şeklinde ifade edilecekse hangi formatın (EBCDIC, ASCII, …) kullanılacağını belirtmek, ya da format dönüşümleri bu katmanın işidir. Uygulamaya bağlı olarak verinin sıkıştırılması/açılması, şifrelenmesi/çözülmesi yine bu katmanın görevleri arasındadır.   7 Uygulama Katmanı: Uygulama katmanı, uygulama protokolleri yardımı ile ağa erişmek için gerekli alt yapıyı sağlar. HTTP, Telnet,DNS,SNMP,FTP, …uygulama protokollerinden birkaçıdır.
Published inNETWORK

Be First to Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *